Ta strona jest kontynuacją listu Fundacji Napraw Sobie Miasto. Diagnoza dotyczy jednej inwestycji Twojego urzędu, nie wymaga logowania, a odpowiedzi zostają w przeglądarce.
Sprawdź, co trzeba wyjaśnić przed kolejną decyzją o inwestycji.
Odpowiedz na sześć pytań o jedną inwestycję. Otrzymasz kartę na naradę: co sprawdzić najpierw, kto powinien być przy stole i jakich informacji jeszcze brakuje.
- około 5 minut
- bez logowania i bez e-maila
- odpowiedzi nie opuszczają przeglądarki
Wolisz najpierw zebrać odpowiedzi z zespołem? Pusta karta pytań do druku.
Karta decyzji: przebudowa placu przy ratuszu
Najpierw sprawdź
Uzgodnij decydenta
Plac leży przy drodze wojewódzkiej. Miasto przedstawia stanowisko i skutki zarządowi województwa i nie obiecuje mieszkańcom decyzji, której samo nie wyda.
Informacje do uzupełnienia
- Czy termin dotacji ogranicza korektę projektu.
- Które grupy poniosą koszty, a które odniosą korzyści.
Trzy kroki, z których tylko pierwsze dwa są potrzebne.
Sześć pytań o jedną inwestycję
Cel i otwarta decyzja, decydent, finansowanie, koszty i korzyści, etap, wpływ mieszkańców. Przy każdym pytaniu można odpowiedzieć „nie mam tej informacji”.
Karta na naradę
Jedna strona do wydruku albo PDF: co sprawdzić, kto powinien być przy stole, najbliższa decyzja trudna do cofnięcia i lista brakujących informacji.
Rozmowa z Fundacją
30 minut o jednej inwestycji, bezpłatnie i bez dokumentów na start. Kontakt zostawiasz dopiero, gdy sam o nim zdecydujesz.
Decyzja trudna do cofnięcia to moment, po którym korekta inwestycji będzie trudniejsza albo droższa: zamówienie dokumentacji, przetarg, decyzja planistyczna, umowa albo istotna zmiana zakresu. Karta pomaga przygotować się do najbliższego z nich.
Reguły karty są jawne i mają wersję.
Powstały z analizy 30 inwestycji z widocznym sporem albo zmianą, w tym 8 polskich. Przypadki służą do rozpoznawania mechanizmów decyzji. Nie pozwalają obliczyć częstości sporów, skuteczności konsultacji ani jakości władz danego miasta.
Reguły wyniku: wersja 1.1 z 29.09.2026. Każda zmiana logiki dostaje nowy numer i datę.
Sześć mechanizmów, które karta rozpoznaje
- Cel lub lokalizacja bez trwałego mandatu. Kiedy i przez kogo zamknięto decyzję „czy” oraz „gdzie”?
- Wariant wybrany przed poznaniem skutków lokalnych. Czy ujawniono porównywalne warianty i konsekwencje dla dotkniętych grup?
- Niewłaściwy tryb prawny albo luka w procedurze. Który akt i która decyzja wymagają udziału, zawiadomienia lub zgody?
- Niestabilny zakres, kontrakt albo wykonawca. Co zmieniło się w zamówieniu i czy zmiana wystąpiłaby bez protestu?
- Brak uzgodnienia między władzami i podmiotami. Kto decyduje, kto płaci i kto może zablokować wykonanie?
- Spór o to, kto ponosi szkody, a kto korzysta. Kto ponosi największe obciążenia, także wśród osób bez reprezentacji?
Osiem polskich przypadków i wnioski z nich
To dobór przypadków z widocznym sporem lub zmianą. Wydatki na przygotowanie projektu, referendum albo spór nie są automatycznie stratą z powodu braku konsultacji.
- Bielsko-Biała, spalarnia odpadów. Pytanie, czy instalacja ma powstać, pozostało sporne do referendum w 2023 r. Wniosek: pytanie „czy budować” rozstrzygać przed kontraktowaniem pełnej dokumentacji.
- Nowy Sącz, spalarnia. Referendum przy rozwiniętym sporze nie przyniosło wiążącej decyzji. Wniosek: przed głosowaniem ujawnić warianty i pełne konsekwencje.
- Kraków, plac Inwalidów. Po kontrowersjach odstąpiono od projektu z pozwoleniem na budowę. Wniosek: wartość porzuconych opracowań rejestrować osobno od nowej inwestycji.
- Gorzów Wielkopolski, stadion. Po koncepcji i programie funkcjonalnym pojawiła się nowa wizja obiektu. Wniosek: ustalić program i fazować zlecenia przed kosztowną koncepcją.
- Poznań, Nowowiejskiego, Sporna, Cicha. Prywatna inwestycja powiązana z decyzjami publicznymi, spór o zieleń i skalę zabudowy. Wniosek: przed decyzją wskazać sporne funkcje przestrzeni i drzewa oraz skutki każdego wariantu.
- Kraków, tramwaj do Mistrzejowic. Spotkania z mieszkańcami odbyły się po przekazaniu terenu budowy. Wniosek: każdą uwagę łączyć z datą, zmianą dokumentacji i ewentualnym roszczeniem wykonawcy.
- Warszawa, S17 Wschodnia Obwodnica. Po długim cyklu wariantowym zamówiono kolejne studium, a wcześniejszą umowę rozwiązano. Wniosek: ewidencjonować produkt, płatność, wykorzystanie i przyczynę ponownego wykonania.
- S7 Kraków-Myślenice. Po sprzeciwie wobec wariantów A-F GDDKiA wycofała rekomendację i poszerzyła obszar analizy. Wniosek: przed wyborem nowego wariantu ujawnić przydatność dotychczasowych opracowań i macierz wariantów.
Najczęściej zadawane pytania.
Czy moje odpowiedzi gdzieś trafiają?
Czy to ocena naszej gminy albo naszego projektu?
Czy karta zastępuje radcę prawnego albo skarbnika?
Ile to kosztuje?
Kto stoi za narzędziem?
Trzydzieści przypadków, pytania kontrolne i rachunek trzech ścieżek.
PDF, 24 strony: przypadki z oznaczeniem, które kwoty potwierdza źródło pierwotne, pytania kontrolne dla planu ogólnego, planu miejscowego, ZPI, decyzji środowiskowej i zmiany umowy, trzy scenariusze dla dotacji i wariant minimalny dla małego urzędu.